Gerelateerde artikelen
Microsoft toonde eerder deze maand het vernieuwde Startmenu van Windows 11, het bedrijf verwachtte waarschijnlijk een mix van enthousiasme en gezonde kritiek.
Wat het kreeg, was een digitale storm. Reddit-threads explodeerden en registreerden pieken in reacties, en een opvallend brede groep gebruikers uitte dezelfde vraag:
waarom voelt dit als een stap terug?
De kritiek concentreert zich opvallend rond drie thema’s: de enorme omvang van het Start-menu, de starheid van de automatische categorisering, en het gebrek aan echte persoonlijke instellingen. Een analyse van gebruikersreacties en technische documentatie laat zien hoe de ontwerpkeuzes van Microsoft hebben geleid tot een Startmenu dat ambitieus probeert te vernieuwen, maar vooral wrijving veroorzaakt.
Op 27-inch desktopmonitoren beschrijven gebruikers het als een "kolossale verspilling van ruimte," door ruet_ahead, "in feite weer een startscherm," door AccumulatedFilth, en onnodig opgeblazen.
Verschillende gebruikers zeggen dat het meer op de fullscreen Start-ervaring lijkt van Windows 8 dan op het strakkere, compactere menu in Windows 10.
Een Startmenu dat alles wil zijn
De meest gehoorde klacht is simpel: het menu is groot. Véél te groot. Waar eerdere versies van Windows een compact, efficiënt lanceerpaneel boden, vult het vernieuwde Startmenu bij veel gebruikers bijna het hele scherm — soms tot wel 70% of zelfs 90% van de hoogte, afhankelijk van resolutie en schaalinstellingen. Dat blijkt uit meerdere onafhankelijke tests en gebruikerservaringen.
Op grote desktopschermen wordt het menu omschreven als een kolossale verspilling van ruimte, terwijl andere gebruikers het bestempelen als een tweede bureaublad of zelfs een terugblik naar het omstreden full-screen Startscherm van Windows 8.
Laptopgebruikers daarentegen reageren soms milder, wat duidt op een ontwerp dat meer rekening houdt met compacte schermen dan met grote werkstations. De spanning tussen een aanraak‑georiënteerd ontwerp en traditionele desktopervaringen is opnieuw duidelijk zichtbaar.
Automatische categorieën: slim idee, slecht uitgevoerd
Een van de paradepaardjes van Microsofts herontwerp is de automatische indeling van applicaties in categorieën zoals Productiviteit, Games, Communicatie of Creativiteit. Dit moet structuur brengen in de steeds groeiende appverzamelingen die Windows-gebruikers hebben. Maar de praktijk wijst uit dat de machine leren gedreven indeling vaak simpelweg niet klopt.
Gebruikers melden dat gameplatforms zoals Steam, Xbox en Epic Launcher verspreid over verschillende categorieën terechtkomen of helemaal verkeerd gelabeld worden. Eén gebruiker vatte het pijnlijk samen:
Het probleem wordt verergerd doordat categorieën niet kunnen worden hernoemd, verwijderd of handmatig aangepast. Dit maakt de functie voor veel gebruikers eerder een obstakel dan een hulpmiddel. Andere bronnen bevestigen dat automatische categorisering in Windows 11 inderdaad zonder handmatige correctie werkt, en dat dit bewust zo is ontworpen.
Gebrek aan controle: het grootste pijnpunt
Een thema dat in vrijwel elke discussie terugkeert, is het ontbreken van echte persoonlijke instellingen. U kunt niet zelf bepalen hoe groot het menu is. Tevens kunt u categorieën niet aanpassen. De “All”-sectie kunt u niet verbergen zelfs niet als u alleen uw vastgepinde apps wilt zien.
Sommige gebruikers noemen het ontwerp zelfs gedwongen, waarbij de functionaliteit wordt oplegt door Microsoft, waarbij de gebruiker niets kan wijzigen. Een uitgebreide gebruikerspost beschreef de situatie als een voorbeeld van hoe Microsoft ongewenste onderdelen doordrukt en gebruikers minder controle geeft dan ooit tevoren.
Dat sentiment wordt ook extern bevestigd. Techsites melden een groeiende roep om resize-opties en een terugkeer naar de flexibiliteit van het Windows 10 Startmenu. Microsoft zegt naar feedback te luisteren, maar concreet is er nog niets aangepast.
Waarom heeft Microsoft dit gedaan?
Uit technische documentatie blijkt dat het nieuwe ontwerp een lange tijd in ontwikkeling was en vanaf 2025 gefaseerd werd uitgerold via updates zoals KB5067036. De focus lag op:
- één scrollbaar canvas voor zowel Pinned, Recommended als All apps;
- uniforme ervaring op alle apparaten;
- minder klikken voor appnavigatie;
- betere schaalbaarheid, inclusief Phone Link-integratie.
Het ontwerp is dus functioneel en in theorie, doordacht, maar in de praktijk lijkt het vooral aan te sluiten op scenario’s waarin gebruikers veel scrollen of touchscreens gebruiken. Voor traditionele desktopgebruikers, nog steeds de grootste groep, werkt dit minder goed.
De opkomst van alternatieven: Start11 en Windhawk
Bijna ironisch is dat het grootste succes van de nieuwe Startmenu-update niet in het menu zelf zit, maar in de groei van externe oplossingen. Tools zoals Start11, Open Shell en Windhawk worden door gebruikers massaal opgenoemd als de enige manier om “weer controle te krijgen.”
Dit fenomeen herhaalt een patroon: telkens wanneer Microsoft een grote UI-wijziging introduceert, komt er een golf van personalisatietools die het oude gedrag terugbrengen. Dat gebeurde in de Windows 8-periode en nu opnieuw.
Conclusie
Microsoft vernieuwt, maar gebruikers vragen vooral om eenvoud en controle.
Het nieuwe Startmenu van Windows 11 is ambitieus, moderner en technisch indrukwekkend. Maar gebruikersfeedback maakt duidelijk dat de uitvoering tekortschiet waar het ertoe doet: gebruikscontrole, efficiëntie en voorspelbaarheid.
Microsoft lijkt een visie te pushen waarin het Startmenu een centrale, allesomvattende hub wordt. Maar de gemiddelde gebruiker wil juist het tegenovergestelde: een simpel, compact menu dat doet wat zíj willen.
De community zal blijven vragen:
Waarom is dit erger?
Totdat Microsoft deze feedback écht serieus vertaalt in concrete opties, zoals handmatige categorieën, opties om de grootte aan te passen en een optionele compacte modus zal de discussie waarschijnlijk aanhouden.
