Gerelateerde artikelen
Microsoft onderzoekt een ernstige fout in recente Windows‑updates waardoor sommige pc’s volledig onbruikbaar werden.
De fout treft vooral Windows 11 systemen met de versies 24H2 en 25H2, en leidt tevens tot een zwart scherm met de melding Unmountable boot volume. De omvang van het probleem is nog onbekend, maar de impact voor getroffen gebruikers is groot.
Een update die pc’s lamlegt
Vorige week berichtten we al meer malen over een grote fout in de eerste Windows update van 2026. Langzaam beginnen echter stukjes op zijn plaats te vallen, van deze puzzel.
Sinds de beveiligingsupdates van 13 januari melden gebruikers dat hun Windows‑pc niet meer wil opstarten. Na installatie verschijnt bij sommige systemen een zwart scherm met de foutmelding UNMOUNTABLE_BOOT_VOLUME, waarna Windows niet verder komt dan een automatische herstart. Het probleem treft uitsluitend fysieke machines; virtuele machines lijken buiten schot te blijven.
Microsoft bevestigt dat het een beperkt aantal meldingen heeft ontvangen, maar geeft echter geen duidelijkheid over de oorzaak of de exacte omvang. De fout treedt op na zowel de reguliere Patch Tuesday‑update als de daaropvolgende noodpatch die andere problemen moest oplossen.
Wat weten we tot nu toe?
Aard van de bug
- De foutmelding UNMOUNTABLE_BOOT_VOLUME duidt op problemen met het laden van het systeemvolume.
- De pc toont een zwart scherm met de melding dat het apparaat opnieuw moet worden opgestart, maar komt daarna niet verder.
Getroffen Windows‑versies
- Windows 11 versie 24H2
- Windows 11 versie 25H2
- Alleen fysieke hardware, geen virtuele machines.
Mogelijke oorzaak van de bootfout
Nog geen officiële verklaring
Microsoft heeft bevestigd dat het probleem wordt onderzocht, maar heeft nog geen technische verklaring gepubliceerd. Wel roept het gebruikers op om logbestanden en feedback aan te leveren via de Feedback Hub om het onderzoek te versnellen.
Verdachte update: KB5074109
- De fout UNMOUNTABLE_BOOT_VOLUME verscheen kort na installatie van KB5074109, onderdeel van de Patch Dinsdag van januari 2026.
- Deze update bevatte een Servicing Stack Update (SSU) en een Latest Cumulative Update (LCU) voor Windows 11 versies 24H2 en 25H2.
- De update wijzigde tevens laag-niveau platformcomponenten, wat mogelijk invloed heeft op het opstartproces.
Alleen fysieke apparaten getroffen
- De fout treedt uitsluitend op bij fysieke pc’s,Windows 11 installaties op een platform zoals virtuele machines blijven buiten schot.
- Dit wijst op een mogelijke interactie met firmware, OEM-stuurprogramma’s of pre‑bootplatforms zoals Secure Boot of BitLocker.
Andere regressies in dezelfde update
De KB5074109-update veroorzaakte meerdere problemen:
- Vastlopende Outlook Classic bij gebruik van cloudopslag zoals: OneDrive, Dropbox;
- Herstart bij afsluiten op systemen met Secure Launch;
- Problemen met Remote Desktop-authenticatie;
- Fouten met Desktop.ini en taalinstellingen die niet goed laden.
Microsoft bracht op 17 januari al noodupdates uit voor sommige van deze regressies, maar de bootfout bleef bestaan en wordt nog onderzocht.
Complexiteit door hardwarediversiteit
De fout lijkt niet universeel, wat het onderzoek bemoeilijkt:
- Verschillende fabrikanten gebruiken uiteenlopende BIOS/UEFI-configuraties
- Sommige systemen hebben aangepaste drivers of beveiligingsinstellingen
Interactie met BitLocker, TPM of Secure Boot kan invloed hebben op het bootproces
Wat kunnen gebruikers doen?
Er is nog geen officiële fix. Microsoft onderzoekt de bug, maar biedt op dit moment geen workaround die het probleem voorkomt. Gebruikers die al getroffen zijn, kunnen alleen via de Windows Recovery Environment de laatste update verwijderen om hun systeem weer werkend te krijgen.
Een patroon van instabiele updates
De bug staat niet op zichzelf. De afgelopen maanden veroorzaakten Windows‑updates vaker ernstige problemen zoals:
- Niet‑werkende hersteltools (augustus 2025);
- USB‑toetsenborden en muizen die niet functioneerden in de herstelomgeving (oktober 2025);
- Cloud‑apps zoals OneDrive en Outlook die niet meer startten (januari 2026).
Deze opeenstapeling voedt kritiek dat Windows‑gebruikers steeds vaker onbedoeld fungeren als bèta‑testers. Ook wordt gewezen op de toenemende hoeveelheid automatisch gegenereerde code binnen Microsoft‑projecten, wat volgens sommige gebruikers de complexiteit en foutgevoeligheid vergroot.
Impact en zorgen
Hoewel Microsoft spreekt van een beperkt aantal meldingen, is de impact voor getroffen gebruikers groot:
- Pc’s worden volledig onbruikbaar;
- Herstel vereist technische kennis;
- Bedrijven lopen risico op downtime;
- Onzekerheid over toekomstige updates groeit.
Vooral het ontbreken van een snelle noodpatch baart zorgen. De bug raakt immers een cruciaal onderdeel van het systeem: het opstartproces.
Wat gebeurt er nu?
Microsoft werkt aan een oplossing, maar geeft geen tijdlijn. Tot die tijd blijft het advies om voorzichtig te zijn met het installeren van de meest recente updates, zeker op systemen die cruciaal zijn voor werk of productie.
Conclusie
Hoewel Microsoft nog geen definitieve oorzaak heeft vastgesteld, wijzen de signalen op een regressie in KB5074109 die vooral fysieke systemen raakt. De combinatie van firmware, stuurprogramma’s en platformcomponenten maakt het probleem lastig te reproduceren en op te lossen. Tot er een reparatie is, blijft voorzichtigheid geboden bij het installeren van deze update.
